İşe İade Davasında Asıl İşverenin Sorumluluğu

Emsal Yargı Kararları
T.C. YARGITAY 
9. Hukuk Dairesi 
Esas: 2009/44022 
Karar: 2011/162 
Karar Tarihi: 24.01.2011
 
Dava: Davacı işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
 
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
 
Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dava dosyası için Tetkik Hakimi S. B. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
 
Karar: Davacı, iş sözleşmesinin haklı ve geçerli neden olmaksızın işverence feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine, işe iadeye ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.
 
Davalılardan Tedaş İzmir İl Müdürlüğü husumet itirazında bulunmuş davacının diğer davalının işçisi olduğunu, feshin de haklı nedene dayandığını savunmuştur. Diğer davalı Sistem Enerji San. Tic. AŞ. usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemiştir.
 
Mahkemece, davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğu davacının görev yaptığı Buca bölgesinde görevlerini aksattığı ve çalışma saatlerine uymadığı yönündeki iddiaların somut delillerle kanıtlanamadığı, davacı tanıklarının işyerinde 7 aydır ücretlerinin tam olarak ödenmediğini ödemelerin zamanında yapılmadığını ve bu nedenle ücretlerin tam ve zamanında ödenmesi yönünde çalışanların talepleri olduğunu davacının da buna öncülük ettiğini, bu nedenle 2 ay önce davacı öncülüğünde işi bıraktıklarını ve iş akdinin diğer çalışanlara gözdağı vermek düşüncesiyle feshedildiğini, akdin bu şekilde feshinden sonra da çalışanların ücretlerini talep etmeleri söz konusu olduğundan arkadaşınız gibi sizler de gidersiniz şeklinde yöneticilerin beyanları olduğunu ifade ettiği, fesihte yazılı bildirim koşullarına uyulmadığı, feshin haklı ve geçerli bir sebebe dayanılmaksızın gerçekleştirildiği değerlendirilerek işe iade kararı verilmiştir.
 
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı İş Kanunu ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, prim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır.
 
Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarıda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır. Dairemizin 09.06.2008 gün ve 2007/40942 Esas, 2008/14420 Karar sayılı ilamı).
 
Somut uyuşmazlıkta, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı alt işveren tarafından geçerli neden olmadan feshedildiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkemece feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak hüküm fıkrasından davalılar arasındaki hukuki ilişkiye dayalı sorumlulukları anlaşılamamaktadır.
 
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
 
Sonuç: Yukarıda açıklanan gerekçe ile;
 
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
 
2. Davalı alt işveren tarafından gerçekleştirilen feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının Sistem Enerji San. Tic. AŞ. işyerinde İŞE İADESİNE,
 
3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı alt işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminatını her iki davalının birlikte sorumlu olmak kaydı ile miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
 
4. Davacı işçinin işe iadesi için davalı alt işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilin tahsilinin GEREKTİĞİNE,
 
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
 
6. Davacının yapmış olduğu 243.20 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
 
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.100 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
 
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davacı vekiline iadesine, kesin olarak 24.01.2011 gününde oybirliği ile karar verildi.